Ova izuzetno vrijedna i heterogena zbirka djelimično je naslijeđena iz fonda Galerije nesvrstanih zemalja “Josip Broz Tito”. Nastajala je postepeno, putem poklona, donacija i otkupom djela najznačajnijih umjetnika, dok su neka od djela nastala u ateljeima same Galerije prilikom boravka umjetnika u Crnoj Gori.

Proces formiranja jugoslovenske zbirke započeo je osamdesetih godina xx vijeka. Na inicijativu same Galerije nesvrstanih, upućen je poziv svim republikama i pokrajinama da se predstave u ovoj galeriji. Kao prvi rezultat te aktivnosti uslijedio je poklon jedne slike poznatog jugoslovenskog umjetnika Josipa Generalića, što je bilo od izuzetnog značaja za dalje formiranje zbirke. Nakon toga uslijedile su aktivnosti na formiranju crnogorske zbirke, koja je imala za cilj objediniti i na jednom mjestu, na pravi način predstaviti kontinuitet umjetničkog stvaranja na ovom području.

Zbirku čine tradicionalna i savremena umjetnička ostvarenja, raznovrsna po realnofigurativnim karakteristikama, stilskim orijentacijama i tehnikama. Ona danas obuhvata 537 eksponata, koji omogućavaju širok uvid u aktuelnost crnogorske, jugoslovenske i manjim dijelom evropske umjetnosti, ukazujući na pojedinačne opuse i relevantna dela koji su u vremenu svog nastanka bili pokazatelji kvalitetnih i zanimljivih umjetnickih htjenja. Posebnu cjelinu unutar zbirke čine tradicionalna umjetnička ostvarenja, a najstariji muzejski predmeti koji pripadaju toj zbirci su Antički krčag iz Prvog arhajskog perioda(725-600 g.p.n.e; oslikana keramika) i srednjevjekovna posuda iz XIV vijeka (od glazirane keramike) i potiču sa Kipra. Savremena umjetnička ostvarenja iz evropskih zemalja zastupljena su radovima umjetnika sa Malte, Engleske, Italije, Španije i Turske.

U zbirci su i zastupljena djela utemeljivača savremene srpske umjetnosti (Mihailo S. Petrov, Milan Cmelić, Ratko Lalić, Salim Obralić, Radislav Trkulja i dr), bosanskohercegovačkih umjetnika ( Dževada Hoza, Obralić Salima i dr), hrvatskih umjetnika( Edo Murtić, Ljubica Krofun, Josip Generalić), kosovskih umjetnika (Tahira Emre , Muslim Mulićija i dr), slovenačkih umjetnika (Jože Ciuhe, Janeza Boljke, Lojze Logara, Janeza Kneza i dr) i makedonskih umjetnika (Rodoljuba Anastasova, Dušana Perčinkova, Petra Mazeva i dr).

U okviru zbirke posebno mjesto zauzima crnogorska kolekcija, koja danas broji 310 eksponata, istaknutih crnogorskih likovnih umjetnika (Petar Lubarda, Miloš Vušković, Aleksandar Prijić, Risto Stojović,Gojko Berkuljan, Veliša Leković, Jovan Zonjić, Drago Đurović, Miodrag Dado Đurić, Vojo Stanić....), koji omogućavaju hronološki pregled razvoja crnogorske umjetnosti.


U fondu Centra savremene umjetnosti Crne Gore nalazi se značajna zbirka umjetnina iz zemalja Latinske Amerike, kao segment ukupnog fonda naslijeđenog iz nekadašnje galerije nesvrstanih zemalja “Josip Broz Tito”. Latinoamerička zbirka je veoma sadržajna i umjetnički vrijedna i broji 171 eksponat iz 10 zemalja: Argentine, Bolivije, Kube, Meksika, Venecuele, Perua, Gvajane, Kolumbije, Jamajke i Nikaragve. U zbirci su zastupljeni tradicionalni i savremeni umjetnički eksponati, izvedeni različitim tehnikama (slike, crteži, grafike i skulpture), koje ilustruju život i običaje država iz kojih potiču. Većinu radova karakteriše snažan društveni angažman.

Najbrojnija kolekcija je iz Bolivije i broji 81 eksponat (Enrique Arnal, Gil Imana, Alfredo la Placa, Roberto Valcarcel Itd). Kod bolivijskih slikara osjeća se čvrsto oslanjanje na geografske prostorne karakteristike, snažan podsticaj Anda oko kojih se stvarala ova velika kultura. Na bolivijskom tlu buja savremena umjetnost prožeta snagom i nadahnućem geografske raznolikosti koje su proizvele najmanje dvije struje, jedna koju inspiriše visoravan i druga koja reaguje na utiske tropskih pejzaža i dolina. U zbirci su zastupljeni radovi umjetnika obje struje.

Kolekcija koja je po kvalitetu i brojnosti slična bolivijskoj je kolekcija sa Kube. Kubanski umjetnici s kraja XX vijeka pretežno su zastupljeni sa grafikom. Radovi obuhvataju veliki raspon generacija, stilova i žanrova, koji tretiraju socijalne probleme, gradski i seoski život. Među umjetnicima se izdvaja Rene Portocarrero, čije se ime nalazi u mnogim svjetskim enciklopedijama i likovnim studijama.

U zbirci su zastupljena i djela značajnih umjenika iz Venecuele (Alirio Rodrigez, Oswaldo Vigas, Hugo Baptista, Luis Guevara Moreno).

Iz Kolumbije je stigao vrijedan i značajan eksponat , skulptura malih dimenzija od 24-karatnog zlata - „Obredni čamac plemena Muisca“. Ta skulptura malih dimenzija simbolizuje pogreb vladara Zipe čije je tijelo prekriveno zlatnom prašinom, potopljeno u jezero Guatavita nastalog unutar velikog kratera prilikom pada meteorita.

Reprezentativni radovi iz Perua i Meksika nastali su prilikom boravka umjetnika Ingrid Klajna (Peru) i Eloya Tarcisija (Meksiko) u ateljeu tadašnje Galerije umjetnosti nesvrstanih zemalja “Josip Broz Tito“ u Titogradu.


Azijska zbirka Centra savremene umjetnosti Crne Gore naslijeđena je iz fonda nekadašnje Galerije nesvrstanih zemalja „Josip Broz Tito“.

Muzejski predmeti iz Azijske zbirke koja broji 139 eksponata, potiču iz 17 zemalja: Avganistan, Bangladeš, Burma, Filipini, Irak, Indija, Indonezija, Jermenija , Jordan, Kampučija , Koreja, Malezija, Nepal, Pakistan, Palestina, Sirija i Šri Lanka. Zbirka obuhvata likovna ostvarenja izvedena u različitim tehnikama i stilskim pravcima XX vijeka. Predmetna građa koju čine: slike, skulpture, etnološki materijal i djela primijenjene umjetnosti, veoma je interesantna jer obuhvata aspekte različitih kulturno-istorijskih djelatnosti, koje neograničeno svjedoče o razvoju, oznakama i sudbini naroda i prostora sa kojih potiču.

Tradicionalna azijska umjetnost kroz simboličko značenje predstavljena je u djelima koji se razotkrivaju u potki tematskog sloja slike, skulpturi, reljefu i umjetničkim predmetima. Značajan dio eksponata čine muzički instrumenti, vezani za kultove i predanja, mitove i rituale - gong iz Indonezije, izrađen u duborezu sa pozlatom, ksilofon Gender iz jugoistočne Azije, savijena harfa Saung-gauk iz Burme, koja je u upotrebi još od VII vijeka, indonežanska citra, sačinjena od tamnog drvenog masiva sa četrnaest zategnutih čeličnih žica, bubnjevi iz Indonezije, Anklung muzički instrument porijeklom sa Balija itd. Tradicionalna korejska umjetnost predstavljena je tapiserijama rađenim svilenim koncem na svilenoj podlozi, u eksponatima Vile, Vodopadi i Cvijeće. U tradicionalnim, filigranskim zanatima Palestine, korišćeni su sedef i plementiti metali. Pored raskošnih ogrlica, ima i primjeraka gdje je sedef kao ornament korišten u muzejskim predmetima religioznog sadržaja: Tajna večera i Raspeće Isusa Hrista.

Umjetnost Indije prezentovana je djelima značajnih indijskih stvaralaca, dobitnika najprestižnijih nagrada i priznanja ( Ranbir Singh Kaleke, Gogi Saroj Pal, Rameshwar Broote).

Arhajski duh u tradiciji savremene likovne umjetnosti Azije, vitalnost i senzibilnost, smisao za ravnotežu i harmoniju pokreta i snažan uticaj modernih evropskih umjetničkih pravaca doveli su do formiranja specifičnog likovnog izraza, karakterističnog za današnju likovnu scenu, što je prepoznatljivo u ovim djelima.


Zbirka afričke umjetnosti formirana je od radova poklonjenih Galeriji umjetnosti nesvrstanih zemalja “JosipBroz Tito“ tokom osamdesetih i devedesetih godina XX vijeka. Sastoji se od djela po izboru Vlada nesvrstanih zemalja sa afričkog kontinenta, poklona autora i manjeg broja eksponata dobijenih prilikom državnih posjeta. Jedan broj radova nastao je u Crnoj Gori prilikom rezidencijalnih boravaka umjetnika iz ovih zemalja. Fond Galerije umjetnosti naslijedio je Centar savremene umjetnosti Crne Gore. Danas ova zbirka predstavlja izuzetnu kulturološku i umjetničku vrijednost na području Jugoistočne Evrope.

Zbirku čini 206 eksponata iz 21 zemlje - Alžir, Angola(38 eksponata ), Benin, Burkina Faso, Egipat (81 eksponat), Etiopija, Gabon,Gvineja, Kenija, Libija, Mali, Mozambik, Nigerija, Sao Tome i Principe, Somalija, Tanzanija, Togo, Tunis, Uganda, Zambija i Zimbabve. Među eksponatima ima primjeraka tradicionalne afričke umjetnosti, savremenog stvaralaštva, kao i djela iz oblasti primijenjene umjetnosti. Zbirku karakteriše kako raznolikost materijala i likovnih disciplina, tako i posebnosti podneblja u kojima su nastajala. Maske, štitovi, drvene i metalne skulpture, skulptura makonde (Tanzanija), po kojoj je velikim dijelom prepoznatljiva afrička umjetnost, zastupljena je u radovima najznačajnijih tanzanijskih umjetnika, značajan broj vrijednih slikarskih i grafičkih ostvarenja uglednih egipatskih umjetnika relevantnih za period moderne i postmoderne, mini kolekcija djela egipatskih umjetnika rađenih u keramici, djela rađena tehnikom batika, vrijedna ostvarenja realizovana u slonovači (Gvineja) i posebno u kamenu, samo su dio ove po mnogo čemu specifične zbirke.

Posebnu cjelinu umjetničkih eksponata čini grupa predmeta etnografskog karaktera koji nas na najdirektniji način obavještavaju o načinu života i običajima u ovim zemljama i njihovoj tradiciji.

Ovako raznovrstan sadržaj pruža široku osnovu za uvid u posebnost umjetnosti sa ovog kontinenta, koji kroz muzeološku praksu sagledavamo putem klasifikacije karakterističnih pojava, perioda, likovnih poetika i posebno umjetnika.

Uvažavajući posebnosti kontinenta sa kojeg potiču i vremenskih razlika njihovog nastanka, možemo zaključiti da djela iz ove, po mnogo čemu jedinstvene zbirke svojim visokim estetskim vrijednostima i ogromnim kulturološkim potencijalom predstavljaju izuzetan doprinos boljem razumijevanju, povezivanju i interkulturnom dijalogu sa enigmatičnim afričkim kontinentom.